Teknogirişim Şirketlerinde Hizmet Erbabına Pay Senedi VerilmesiGelir Vergisi İstisnası – Seri No: 335 Tebliğ Taslağı Özeti

1. Düzenlemenin Konusu

Tebliğ taslağı, teknogirişim şirketleri tarafından çalışanlara bedelsiz veya indirimli olarak verilen pay senetleri nedeniyle sağlanan menfaatlerde uygulanacak gelir vergisi istisnasına ilişkin açıklamaları içermektedir. Düzenleme, Gelir Vergisi Kanunu’nun 17. maddesinde yapılan değişikliklere dayanmaktadır.

2. Kimler İçin Geçerlidir?

Bu istisna, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı kriterlerine göre teknogirişim şirketi niteliğini haiz işverenler tarafından çalışanlarına verilen pay senetleri için uygulanır.

İstisnadan yararlanacak kişi ise şirketin hizmet erbabı, yani çalışanıdır.

3. İstisnanın Kapsamı

Çalışana;

• bedelsiz pay senedi verilmesi,

• indirimli pay senedi verilmesi,

halinde sağlanan menfaat normalde ücret sayılır.

Ancak bu menfaatin, pay senedinin verildiği tarihteki rayiç değerinin, çalışanın o yıldaki bir yıllık brüt ücretinin iki katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna edilmiştir.

4. İstisna Tutarı Nasıl Hesaplanır?

İstisna sınırı şu şekilde belirlenir:

İstisna Sınırı = Çalışanın yıllık brüt ücreti x 2

Örneğin çalışanın yıllık brüt ücreti 1.500.000 TL ise, gelir vergisinden istisna edilebilecek azami pay senedi menfaati:

1.500.000 TL x 2 = 3.000.000 TL olacaktır.

Bu sınırı aşan kısım ücret olarak gelir vergisine tabi tutulur.

5. Brüt Ücret Tam Belli Değilse

Pay senedinin verildiği tarihte çalışanın yıllık brüt ücreti tam olarak belli değilse, o ayki brüt ücret 12 ile çarpılarak yıllık brüt ücret hesaplanır.

Yıl sonunda gerçekleşen yıllık brüt ücret tutarıyla karşılaştırma yapılır.

Buna göre;

• fazla vergilendirme yapılmışsa düzeltme yapılabilir,

• fazla istisna uygulanmışsa eksik vergi gecikme faiziyle tahsil edilir.

6. Pay Senetlerinin Elden Çıkarılması

İstisnadan tam olarak yararlanılabilmesi için pay senetlerinin belirli süre elde tutulması gerekir.

Pay senetleri erken elden çıkarılırsa, zamanında alınmayan vergilerin bir kısmı veya tamamı işverenden gecikme faiziyle tahsil edilir.

Elden Çıkarma Süresi	Geri Alınacak İstisna Vergisi
İlk 2 tam yıl içinde	Tamamı
3 ila 4 yıl içinde	%75’i
5 ila 6 yıl içinde	%25’i
6 yıldan fazla elde tutulursa	Geri alınmaz

Bu durumda vergi ziyaı cezası uygulanmaz, yalnızca gecikme faiziyle tahsilat yapılır.

7. Vergi Kimden Tahsil Edilir?

Pay senedinin erken elden çıkarılması nedeniyle istisna şartları ihlal edilirse, zamanında alınmayan vergiler işverenden tahsil edilir.

Çalışanın pay senetlerini elden çıkardığının işveren tarafından vergi dairesine bildirilmesi gerekir.

8. Aynı Şirketler Topluluğu Payları

Çalışana yalnızca işveren şirketin değil, aynı şirketler topluluğunda yer alan başka bir şirketin pay senetlerinin verilmesi de mümkündür.

Bu durumda da sağlanan menfaat, işveren tarafından çalışana ödenmiş ücret kabul edilir.

9. İşten Ayrılma veya Vefat Durumu

Çalışanın işten ayrılması, elde tutma süresini kesmez.

İşten ayrıldıktan sonra pay senetlerini elde tuttuğu süreler de hesaplamaya dahil edilir.

Çalışanın vefatı halinde ise mirasçıların pay senetlerini elde tuttuğu süreler de dikkate alınır.

Kısa Sonuç

Bu düzenleme, teknogirişim şirketlerinin çalışanlarına pay senedi vererek onları şirkete ortak etmesini ve uzun vadeli bağlılık sağlamasını teşvik etmektedir.

En önemli avantaj, çalışana verilen pay senetlerinin, çalışanın yıllık brüt ücretinin iki katına kadar olan kısmının gelir vergisinden istisna edilmesidir.

Ancak pay senetlerinin erken satılması halinde, istisna nedeniyle alınmayan vergilerin tamamı veya bir kısmı gecikme faiziyle birlikte işverenden tahsil edilir. Bu nedenle uygulamada özellikle istisna sınırı, rayiç değer, yıllık brüt ücret hesabı ve elde tutma süresi dikkatle takip edilmelidir.

Konu Başlığı	Düzenleme / Açıklama	Dikkat Edilecek Husus
Düzenlemenin Konusu	Teknogirişim şirketleri tarafından çalışanlara bedelsiz veya indirimli pay senedi verilmesi halinde sağlanan menfaatlerde gelir vergisi istisnası düzenlenmektedir.	Düzenleme, GVK’nın 17. maddesinde yapılan değişikliğe dayanmaktadır.
Kimler Yararlanabilir?	Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı kriterlerine göre teknogirişim şirketi niteliğindeki işverenlerin çalışanları yararlanabilir.	İstisna yalnızca hizmet erbabına verilen pay senetleri için geçerlidir.
İstisna Kapsamı	Çalışana bedelsiz veya indirimli verilen pay senetlerinden doğan ücret niteliğindeki menfaat gelir vergisinden istisna edilebilir.	Pay senedinin verildiği tarihteki rayiç değeri esas alınır.
İstisna Sınırı	Çalışanın ilgili yıldaki bir yıllık brüt ücretinin iki katına kadar olan tutar gelir vergisinden istisnadır.	Bu sınırı aşan kısım ücret olarak vergilendirilir.
Hesaplama Formülü	İstisna Tutarı = Yıllık Brüt Ücret x 2	Örneğin yıllık brüt ücret 1.500.000 TL ise istisna sınırı 3.000.000 TL’dir.
Yıllık Brüt Ücret Belli Değilse	Pay senedinin verildiği aydaki brüt ücret 12 ile çarpılarak yıllık ücret hesaplanabilir.	Yıl sonunda gerçekleşen brüt ücretle karşılaştırma yapılır ve gerekirse düzeltme yapılır.
Bedelsiz Pay Senedi	Çalışana bedelsiz verilen pay senedinin rayiç değeri ücret niteliğinde menfaat sayılır.	İstisna sınırı içinde kalan kısım vergilendirilmez.
İndirimli Pay Senedi	Çalışana rayiç değerinden düşük bedelle pay senedi verilirse, aradaki fark ücret sayılır.	Aradaki fark istisna sınırı içinde kalıyorsa gelir vergisi uygulanmaz.
Elde Tutma Şartı	İstisnadan tam yararlanmak için pay senetlerinin belirli süre elde tutulması gerekir.	Erken satışta istisna edilen verginin bir kısmı veya tamamı geri alınır.
İlk 2 Tam Yıl İçinde Satış	İstisna edilen verginin tamamı geri alınır.	Vergi ziyaı cezası uygulanmaz, gecikme faizi uygulanır.
3–4 Yıl İçinde Satış	İstisna edilen verginin %75’i geri alınır.	Tahsilat işverenden yapılır.
5–6 Yıl İçinde Satış	İstisna edilen verginin %25’i geri alınır.	Gecikme faiziyle tahsil edilir.
6 Yıldan Fazla Elde Tutma	İstisnadan tam olarak yararlanılır.	Geri alınacak vergi doğmaz.
Verginin Tahsil Edileceği Kişi	Erken satış nedeniyle alınmayan vergi işverenden tahsil edilir.	Çalışanın satış işlemi işveren tarafından vergi dairesine bildirilmelidir.
Aynı Şirketler Topluluğu Payları	İşverenin veya aynı şirketler topluluğundaki başka bir şirketin pay senetleri verilebilir.	Her durumda menfaat, işveren tarafından sağlanan ücret sayılır.
İşten Ayrılma Durumu	Çalışanın işten ayrıldıktan sonra pay senedini elde tuttuğu süreler de dikkate alınır.	İşten ayrılma elde tutma süresini kesmez.
Vefat Durumu	Çalışanın vefatı halinde mirasçıların pay senetlerini elde tuttuğu süreler dikkate alınır.	Süre hesabı mirasçılar yönünden devam eder.
Vergi Ziyaı Cezası	Erken satış nedeniyle geri alınacak vergilerde vergi ziyaı cezası uygulanmaz.	Ancak gecikme faizi uygulanır.
En Önemli Avantaj	Çalışana verilen pay senetlerinde, yıllık brüt ücretin iki katına kadar gelir vergisi istisnası sağlanır.	Teknogirişim şirketleri için çalışan bağlılığını artıran önemli bir teşvik niteliğindedir.
En Önemli Risk	Pay senetlerinin erken elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin geri alınmasıdır.	İşverenin bildirim ve takip yükümlülüğü önemlidir.

Avantaj	Şart	Risk
Çalışana verilen pay senetlerinde gelir vergisi istisnası	İşveren teknogirişim şirketi niteliğinde olmalı	Teknogirişim niteliği yoksa istisna uygulanmaz
Yıllık brüt ücretin 2 katına kadar vergisiz menfaat	Pay senedinin rayiç değeri doğru tespit edilmeli	Sınırı aşan kısım ücret olarak vergilendirilir
Çalışan ortaklığı ve uzun vadeli bağlılık teşviki	Pay senetleri belirli süre elde tutulmalı	Erken satışta vergi geri alınır
6 yıldan fazla elde tutmada tam istisna	Elde tutma süresi takip edilmeli	Bildirim ve takip yükümlülüğü işverendedir
Vergi ziyaı cezası uygulanmaması	Erken satışta vergi gecikme faiziyle ödenir	Vergi işverenden tahsil edilir