Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Seri No: 26 Taslağı7577 ve 7582 Sayılı Kanunlarla Yapılan Değişiklikler – Özet Çalışma

1. Düzenlemenin Genel Amacı

Tebliğ taslağı ile 7577 ve 7582 sayılı Kanunlar kapsamında Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan bazı değişikliklerin uygulama usul ve esasları açıklanmaktadır. Düzenleme özellikle vakıf üniversitesi sağlık kurumları, serbest bölgeler, yurt dışı ticaret kazançları, nitelikli hizmet merkezleri, üretim ve ihracat kazançları ile yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin önemli açıklamalar içermektedir.

2. Vakıf Üniversiteleri Bünyesindeki Sağlık Kurumları

Vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren ve bedel karşılığı sağlık hizmeti sunan hastane, sağlık uygulama ve araştırma merkezi, poliklinik, tıp merkezi, diyaliz merkezi ve benzeri sağlık kurumlarının kurumlar vergisi muafiyeti kaldırılmaktadır.

Bu kurumlar için 1/1/2027 tarihinden itibaren kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmesi gerekecektir.

3. Serbest Bölgelerde Üretim Kazançları

Serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin istisna kapsamı genişletilmektedir.

Önceden yalnızca serbest bölgelerde üretilen ürünlerin yurt dışına satışından elde edilen kazançlar istisna kapsamındayken, yeni düzenlemeyle;

• Yurt dışına satışlar,

• Serbest bölge içine satışlar,

• Diğer serbest bölgelere yapılan satışlar

istisna kapsamında değerlendirilecektir.

Ancak Türkiye içine yapılan satışlardan elde edilen kazançlar istisna kapsamında olmayacaktır.

4. Yurt Dışı Mal Alım Satım Kazançlarında İndirim

Kurumların;

• Yurt dışından satın aldıkları malları Türkiye’ye getirmeksizin yurt dışında satmalarından,

• Yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık etmelerinden

elde ettikleri kazançların %95’i kurum kazancından indirilebilecektir.

İstanbul Finans Merkezi Bölgesi’nde katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren kurumlar ile Cumhurbaşkanınca uygun bulunan endüstri bölgelerinde faaliyet gösteren kurumlar bakımından bu oran %100 olarak uygulanacaktır.

Bu indirimden yararlanmak için kazancın, kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi gerekmektedir.

5. Nitelikli Hizmet Merkezleri İçin Kazanç İndirimi

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumların, münhasıran bu faaliyetleri kapsamında yurt dışından elde ettikleri kazançların %95’i kurum kazancından indirilebilecektir.

İstanbul Finans Merkezi Bölgesi’nde veya uygun bulunan endüstri bölgelerinde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri bakımından indirim oranı %100 olacaktır.

Bu indirim, nitelikli hizmet merkezinin faaliyete geçtiği hesap dönemi dahil olmak üzere 20 hesap dönemi boyunca uygulanacaktır.

6. Üretim Faaliyetlerinden Elde Edilen Kazançlarda Kurumlar Vergisi Oranı

Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle uğraşan kurumların, münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimli uygulanacaktır.

Buna göre genel kurumlar vergisi oranı %25 kabul edildiğinde, üretim kazançları için oran %12,5 olacaktır.

Bu uygulama 2027 yılı ve izleyen dönem kazançları için geçerli olacaktır.

7. Zirai Üretim Faaliyetleri

Zirai üretim faaliyetiyle uğraşan kurumlar da üretim kazançlarına ilişkin 12,5 puanlık kurumlar vergisi indirimi uygulamasından yararlanabilecektir.

Bunun için;

• Çiftçi kayıt belgesi,

• Gıda işletmesi kayıt belgesi,

• İşletme onay belgesi

gibi belgelerden birine sahip olunması ve fiilen üretim faaliyeti yürütülmesi gerekmektedir.

8. İhracat Kazançlarında 5 Puanlık İndirim

İhracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanmaya devam edecektir.

Ayrıca aracılı ihracat sözleşmesine dayanarak dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden ihracat yapan imalatçı veya tedarikçi kurumlar da bu indirimden yararlanabilecektir.

9. Üretim ve İhracatın Birlikte Yapılması

Üretici kurumların kendi ürettikleri ürünleri ihraç etmeleri halinde, bu kazançlara öncelikle 12,5 puanlık üretim indirimi uygulanacaktır.

Aynı kazanç için ayrıca ikinci kez 5 puanlık ihracat indirimi uygulanmayacaktır.

Ancak kurum, kendi üretimi dışında satın aldığı malları ihraç ediyorsa, bu kazanç için şartların sağlanması halinde 5 puanlık ihracat indirimi ayrıca uygulanabilecektir.

10. Halka Açık Şirketlerde İndirim Sıralaması

Payları Borsa İstanbul’da ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumlarda, kurum kazançlarına 5 hesap dönemi boyunca 2 puanlık kurumlar vergisi indirimi uygulanmaktadır.

Bu şirketler aynı zamanda üretim veya ihracat faaliyetinden kazanç elde ediyorsa;

1. Önce halka arz nedeniyle 2 puanlık indirim,

2. Sonra üretim için 12,5 puan veya ihracat için 5 puanlık indirim

uygulanacaktır.

11. Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Bakımından Değişiklik

Yurt içi asgari kurumlar vergisi hesaplamasında bazı yeni indirimlerin kurum kazancından düşülebileceği açıklanmaktadır.

Bunlar arasında;

• Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılan mallardan veya aracılık faaliyetinden sağlanan kazanç indirimi,

• Nitelikli hizmet merkezi kazanç indirimi,

• İstanbul Finans Merkezi Bölgesi finansal hizmet ihracı indirimi

yer almaktadır.

Kısa Sonuç

Tebliğ taslağı kurumlar vergisi uygulamasında özellikle üretim, ihracat, serbest bölge, yurt dışı ticaret ve nitelikli hizmet merkezi faaliyetleri açısından önemli değişiklikler getirmektedir.

Öne çıkan başlıklar şunlardır:

• Vakıf üniversitesi sağlık işletmelerinde kurumlar vergisi mükellefiyeti başlıyor.

• Serbest bölge üretim kazançlarında istisna kapsamı genişliyor.

• Türkiye’ye getirilmeyen yurt dışı mal alım satım kazançlarında %95 / %100 indirim imkanı getiriliyor.

• Nitelikli hizmet merkezleri için 20 hesap dönemi boyunca %95 / %100 kazanç indirimi sağlanıyor.

• Üretim ve zirai üretim kazançlarında kurumlar vergisi oranı %12,5’e kadar düşüyor.

• Üretim kazancı için 12,5 puanlık indirim ile ihracat kazancı için 5 puanlık indirim aynı kazanç üzerinden birlikte uygulanmıyor.

Konu Başlığı	Getirilen Düzenleme	Önemli Not / Dikkat Edilecek Husus
Genel Amaç	7577 ve 7582 sayılı Kanunlarla Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliklerin uygulama esasları açıklanmaktadır.	Tebliğ; üretim, ihracat, serbest bölge, yurt dışı ticaret, nitelikli hizmet merkezi ve asgari kurumlar vergisi konularını kapsamaktadır.
Vakıf Üniversiteleri Sağlık Kurumları	Vakıf üniversiteleri bünyesinde bedel karşılığı sağlık hizmeti sunan hastane, tıp merkezi, poliklinik, diyaliz merkezi gibi işletmelerin kurumlar vergisi muafiyeti kaldırılmaktadır.	1/1/2027’den itibaren kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmelidir.
Serbest Bölge Üretim Kazançları	Serbest bölgede üretilen ürünlerin yalnızca yurt dışına satışı değil, serbest bölge içine ve diğer serbest bölgelere satışı da istisna kapsamına alınmaktadır.	Türkiye içine yapılan satışlardan elde edilen kazançlar istisna kapsamında değildir.
Yurt Dışı Mal Alım Satım Kazançları	Yurt dışından alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışı mal alım satımına aracılıktan elde edilen kazançların %95’i indirilebilir.	İstanbul Finans Merkezi ve uygun endüstri bölgelerinde oran %100 uygulanabilir.
Türkiye’ye Transfer Şartı	Yurt dışı mal alım satım veya aracılık kazancının, kurumlar vergisi beyannamesi verilme süresine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi gerekir.	Süresinde Türkiye’ye transfer edilmeyen kazanç için indirim uygulanmaz. Sonradan transfer edilmesi sonucu değiştirmez.
Nitelikli Hizmet Merkezleri	4875 sayılı Kanun kapsamında nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumların yurt dışı kazançlarının %95’i indirilebilir.	İstanbul Finans Merkezi veya uygun endüstri bölgelerinde oran %100 olabilir.
Nitelikli Hizmet Merkezi Süresi	İndirim, faaliyete geçilen hesap dönemi dahil 20 hesap dönemi boyunca uygulanır.	Kıst dönem de bir hesap dönemi sayılır.
Üretim Kazançlarında KV Oranı	Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim yapan kurumların üretim kazançlarında kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimli uygulanır.	Genel oran %25 ise üretim kazançları için oran %12,5 olur.
Zirai Üretim Kazançları	Zirai üretim yapan kurumlar da 12,5 puanlık indirimli kurumlar vergisi oranından yararlanabilir.	Çiftçi kayıt belgesi, gıda işletmesi kayıt belgesi veya işletme onay belgesi gibi belgelerden biri aranır.
Uygulama Başlangıcı	Üretim ve zirai üretim kazançlarına ilişkin 12,5 puanlık indirim 2027 ve izleyen dönem kazançları için uygulanacaktır.	Özel hesap döneminde 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemleri dikkate alınır.
İhracat Kazançları	İhracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanır.	Aracılı ihracat sözleşmesine dayalı ihracatlarda da şartlarla uygulanabilir.
Üretim + İhracat Birlikteyse	Kurum kendi ürettiği ürünü ihraç ederse bu kazanca 12,5 puan üretim indirimi uygulanır.	Aynı kazanç için ayrıca 5 puan ihracat indirimi uygulanmaz.
Satın Alınan Malın İhracı	Kurum kendi üretmediği, satın aldığı malları ihraç ederse bu kazanç için ihracat indirimi uygulanabilir.	Bu durumda şartlar sağlanıyorsa 5 puanlık ihracat indirimi mümkündür.
Halka Açık Şirketlerde Sıralama	En az %20 oranında ilk defa halka arz edilen kurumlarda önce 2 puanlık halka arz indirimi, ardından üretim veya ihracat indirimi uygulanır.	Üretim kazancında ilave 12,5 puan, ihracat kazancında ilave 5 puan uygulanabilir.
Kayıtların Ayrı İzlenmesi	İndirime konu faaliyetlere ilişkin hasılat, maliyet ve giderler ayrı takip edilmelidir.	İndirim kapsamındaki faaliyet kazancı ile diğer faaliyet gelirleri karıştırılmamalıdır.
Esas Faaliyet Dışı Gelirler	Faiz, kur farkı, iktisadi kıymet satış kazancı gibi gelirler indirim kapsamında değerlendirilmez.	Sadece ilgili faaliyet kazancı indirimden yararlanabilir.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi	Yeni bazı indirimlerin yurt içi asgari kurumlar vergisi hesabında kurum kazancından düşülebileceği açıklanmaktadır.	Yurt dışı ticaret indirimi, nitelikli hizmet merkezi indirimi ve İFM finansal hizmet ihracı indirimi bu kapsamdadır.

Ana Değişiklik	Sağlanan Avantaj	Kritik Şart
Serbest bölge üretim kazançları	İstisna kapsamı genişliyor	Türkiye içine satış istisna değil
Yurt dışı mal alım satımı	%95 / %100 indirim	Kazanç Türkiye’ye süresinde transfer edilmeli
Nitelikli hizmet merkezi	20 yıl %95 / %100 indirim	Kazanç münhasıran bu faaliyetten ve yurt dışından elde edilmeli
Üretim kazançları	KV oranı %12,5’e kadar düşüyor	Sanayi sicil belgesi ve fiili üretim şartı
Zirai üretim	%12,5 oran imkanı	Üretici belgesi ve fiili faaliyet şartı
İhracat kazançları	5 puan indirim	Münhasıran ihracat kazancı olmalı
Üretim + ihracat	Aynı kazanca mükerrer indirim yok	Kendi ürettiği üründe 12,5 puan esas alınır
Vakıf üniversitesi sağlık işletmeleri	Muafiyet sona eriyor	1/1/2027 itibarıyla KV mükellefiyeti gerekir