Gerçek Ve Tüzel Kişilerde Arsaların Elden Çıkarılması

Arsa İşlemleri — Vergi Özeti

Doğrudan Satış • Kat Karşılığı • Hasılat Paylaşımı

İşlem Modeli	Gelir/Kurumlar Vergisi	KDV	Tapu/Damga	Kritik Not – İçtihat (2024–2025)
• Doğrudan Satış (Gerçek kişi)	• 5 yıl içinde satış → GVK m.80 (değer artışı). • 2025 istisna: 120.000 TL. • 5 yıl sonra GV dışı; iktisap: tapu tescil/fiilî kullanım.	• Ticari organizasyon yoksa KDV’nin konusu dışı (KDVK m.1).	• Tapu harcı: alıcı %2 + satıcı %2. • Damga vergisi: binde 9,48 (sözleşme).	• Devamlılık olursa ticari sayılabilir (GİB rehber yaklaşımı).
• Doğrudan Satış (Şirket)	• KVK 5/1-e taşınmaz istisnası yeni iktisaplarda kaldırıldı. • 15.07.2023’ten önce aktifte olanlarda Geçici 16: kazancın %25’i istisna.	• KDVK 17/4-r taşınmaz istisnası kaldırıldı. • 15.07.2023’ten önce aktifte olanlarda Geçici 43 istisnası devam. • Arsa %10; işyeri %20; konut: ≤150 m² %10, aşan kısım %20.	• Tapu harcı: alıcı %2 + satıcı %2. • Damga vergisi: binde 9,48.	• 7456 sayılı Kanun (15.07.2023) değişiklikleri.
• Kat Karşılığı İnşaat	• Gerçek kişi: edinilen bağımsız bölüm satışı 5 yıl içinde → değer artışı; 5 yıldan sonra GV yok. • Şirket: kâr kurum kazancı; KVK geçiş hükümleri geçerli.	• Trampa; vergiyi doğuran olay eşzamanlı teslim. • Müteahhit→arsa sahibi: konut ≤150 m² %10; aşan ve işyeri %20. • Arsa sahibi→müteahhit: mükellef değilse KDV konusu dışı; mükellefse %10 (emsal).	• Damga vergisi: binde 9,48 (sözleşme).	• KDV 60 No.lu Sirküler: trampa/fiilî teslim, emsal bedel. • Fatura zamanlaması & emsal bedel kritik.
• Hasılat Paylaşımı	• Gerçek kişi: tek arsa & devamlılık yoksa ticari sayılmaz. • Şirket: pay kurum kazancı.	• Nihai satışları yapan müteahhit KDV hesaplar. • Arsa sahibi ticari organizasyon yoksa KDV tarh edilmez.	• Damga vergisi: binde 9,48 (sözleşme).	• VDDK 02.10.2024 E.2023/784 K.2024/865 kararı.

Kaynaklar (özet): GİB 2025 Gayrimenkul Elden Çıkarma Broşürü; Danıştay VDDK 02.10.2024 (E.2023/784, K.2024/865); 7456 sayılı Kanun (KVK 5/1-e, KDVK 17/4-r, Geçici 16–43); TKGM tapu harcı (%2+%2); Konutta kademeli KDV (≤150 m² %10, üzeri %20).