ÖRTÜLÜ SERMAYEDE MALİ ZARAR NEDENİYLE İŞTİRAK KAZANCI İSTİSNASI SAYILMAYACAĞI

İçtihat değişikliği (VDDK)

• Danıştay VDDK, E:2023/398, K:2025/1, T: 05.02.2025Danıştay’ın resmî “Kararlar Bülteni”nde bu dosya açıkça “İçtihat değişikliği” olarak işaretleniyor. Olay kurgusu sizin yazdığınızla birebir aynı: Borç alan ilişkili şirket faizi hesap dönemi kapanmadan önce KKEG yapıyor ancak zarar nedeniyle kurumlar vergisi çıkmıyor; buna rağmen borç verenin (davacı) karşı taraf düzeltmesi yapıp faiz gelirini iştirak kazancı istisnası (KVK 5/1-a) kapsamında sayabilmesi gerektiği kabul ediliyor. Kararda;

  “Örtülü sermaye kullanan kurum zarar etse dahi … faiz gideri, kâr dağıtımı olarak değerlendirilecektir.” DanıştayAyrıca VDDK, “verginin kesinleşip ödenmiş olması” şartının hesap dönemi kapandıktan sonra yapılacak düzeltmelere özgü olduğunu; dönem içinde yapılan düzeltmede bu şartın aranamayacağını netleştiriyor. Danıştay

Önceki çizgi (VDDK) – bağlam ve konsolidasyon

Karar bülteni, bu içtihat değişikliğini önceki iki VDDK dosyasına atıfla konumlandırıyor:

• VDDK, E:2021/1152, K:2023/156, T: 08.03.2023 – örtülü sermayede karşı taraf düzeltmesi/mükerrer vergilendirmeyi önleme amacı vurgulanır. (Lexpera özetinde de aynı yönde: dönem içinde yapılan düzeltmede “kesinleşme-ödeme” şartı aranmaz.) 

• VDDK, E:2022/933, K:2024/102, T: 06.03.2024 – zarar veya daha düşük vergi ödenmesi halinde dahi borç verende düzeltme ve faizin kar payı sayılarak iştirak istisnası uygulanabileceği yönünde. Bu metin Danıştay’ın resmî bülteninde de yer alıyor. Danıştay

Not: 05.02.2025 tarihli bültende söz konusu 2025/1 sayılı dosya “İçtihat değişikliği / Önceki içtihat: 2023/156 ve 2024/102” ibaresiyle yayımlandı; böylece çizgi, dönem-içi düzeltmelerde ödeme şartının aranmayacağı ve zarar olsa dahi borç verende iştirak istisnası uygulanabileceği yönünde kesinleştirildi/pekiştirildi. Danıştay

Karardan kısa alıntı

• “Örtülü sermaye kullanan kurum zarar etse dahi… faiz gideri, kâr dağıtımı olarak değerlendirilecektir.” (VDDK 2025/1) Danıştay

• “Hesap dönemi kapandıktan sonraki düzeltmeler için kesinleşme ve ödeme şartı vardır; dönem içinde yapılanda aranmaz.” (VDDK 2025/1’nin gerekçesi) Danıştay

• Olayda, davacı şirketin borç para verdiği ilişkili şirket tarafından faiz giderinin kurumlar vergisi beyannamesinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınmasına rağmen zarar edilmesi nedeniyle kurumlar vergisinin ödenmediği, İlişkili şirkete verilen borcun örtülü sermaye olarak kabul edilmesi nedeniyle borç üzerinden hesaplanan faizin borcu alan şirket tarafından hesap dönemi kapanmadan önce yapılan düzeltme işlemine dayanarak kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınmasına rağmen zarar edilmesi sebebiyle üzerinden kurumlar vergisi hesaplanmaması ve ödenmemesinin, borcu veren şirket (davacı) yönünden düzeltme yapılmasını ve davacının elde ettiği faiz gelirinin iştirak kazancı istisnası kapsamında kabul edilmesini engelleyeceği

Kaynaklar

• Danıştay VDDK Kararlar Bülteni – 05.02.2025 (Sayı: 28) – İçtihat değişikliği notu ve olay özeti (E:2023/398, K:2025/1). Danıştay

• VDDK karar metni (E:2023/398, K:2025/1) – ayrıntılı gerekçe ve hüküm. Danıştay

• Danıştay VDDK Kararlar Bülteni – 28.06.2024 (Sayı: 18) – Önceki içtihadın özeti (E:2022/933, K:2024/102). Danıştay