REKLAM – SPONSORLUK – BAĞIŞ/YARDIM / Mevzuat ve Uygulama

1) Kavramsal ayrımlar

·        Reklam gideri: Ticari fayda ve tanıtım amacı baskın; logo/marka görünürlüğü vardır. Faaliyetle doğrudan ilgili pazarlama harcamasıdır (GVK 40/1).

·        Sponsorluk harcaması (spor alanı): 3289 ve 5894 sayılı kanun kapsamındaki spor faaliyetlerine destek; sosyal amaç + tanıtım birlikte olabilir. Logonun sahada/formada yer alması gibi doğrudan tanıtım içeren harcamalar reklam sayılabilir; sözleşmede ayrıştırılabiliyorsa reklam ve sponsorluk kalemleri ayrı izlenir.

·        Bağış ve yardımlar: Karşılıksız; ticari fayda beklenmez. KVK/GVK’da özel bentlere göre tamamı veya %5 sınırı dahilinde beyanname üzerinde indirimdir.

2) Gelir/Kurumlar Vergisi yönünden

2.1 Reklam gideri

·        Tam gider: Ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi için yapılan genel giderdir. Dönem içinde gider yazılır (GVK 40/1).

2.2 Sponsorluk (spor)

·        KVK m.10/1-b & GVK m.89/8: Amatör spor dallarında harcamanın %100’ü, profesyonel spor dallarında %50’si indirim konusu yapılır.

·        Yöntem: Muhasebede gider yazılır → aynı tutar beyanname üzerinde “Diğer İndirimler” satırında indirilir (KKEG/indirim tekniği).

·        Reklam unsuru varsa (ör. forma/saha reklamı), o kısım reklam gideri sayılır ve ayrıştırılabilir; kalan uygun kısım sponsorluk indirimi olur (sözleşme ve emsale uygunluk şart).

2.3 Bağış ve yardımlar

·        Sınırlı indirim: KVK m.10/1-c ve GVK m.89/4 kapsamında belirli kurum/kuruluşlara makbuz karşılığı yapılan bağışların o yıl kurum kazancının/gv matrahının %5’i (gelir vergisinde bazı hallerde %10) ile sınırlı kısmı indirilebilir.

·        Tam indirim: Okul, sağlık tesisi, belli kapasitede yurt, ibadethane vb. özel bentlerde sayılanlar %100 indirimdir (makbuz şartı).

·        Teknik: Kurumlarda bağış/yardım önce gider yazılır; beyanname üzerinde ayrıca gösterilerek indirilir (kazanç yoksa devretmez).

3) KDV yönünden

İşlem	KDV niteliği	İndirilecek KDV	Tevkifat (varsa)
Reklam hizmeti alımı (ajans/medya vb.)	Genel oranda KDV’ye tabi hizmet	İndirilebilir (faaliyetle ilgili)	Belirli alıcılarca ‘ticari reklam hizmetleri’ için 3/10 kısmi tevkifat (Tebliğ kapsam ve limitlerine bağlı).
Profesyonel spor kulübünden reklam/sponsorluk kaynaklı hizmet	KDV’ye tabi	İndirilebilir	9/10 kısmi tevkifat (profesyonel kulüplerin yayın–reklam–sponsorluk gelirleri).
Sponsorluk (nakdi/ayni), tanıtım karşılığı yok	Karşılıksız kısım bağış mahiyetinde; KDV doğmaz	İndirilemez (bağışla ilgili KDV indirimi yok)	—
Bağış (nakdi)	Mal/hizmet teslimi yok → KDV yok	—	—
Bağış (ayni; stoğun bağışlanması)	İşletmeden çekiş → teslim sayılan hal; emsal/maliyet bedeli üzerinden KDV hesaplanır	Bu bağışa ilişkin yüklenilen KDV indirilemez/indirim iptali doğabilir (KDVK 30)	—

Notlar: Spor alanında logo/isim/marka görünürlüğü varsa İdare bunu reklam sayar; dolayısıyla KDV’ye tabi ve (kulüp profesyonel ise) tevkifatlıdır. Sözleşmeyle reklam ve sponsorluk unsurları ayrıştırılabilir. KDV tevkifat oranları Tebliğ ve alıcı türüne göre değişir; örnekte profesyonel spor kulüplerinde 9/10, genel ticari reklam hizmetlerinde 3/10 oranı kullanılmıştır.

4) Kontrol Belirteçleri

·        Karşılık var mı? (logo/isim gösterimi, reklam alanı, tanıtım filmi vb.) → Evet ise: Reklam (GVK 40/1). Spor kulübü ise KDV tevkifat kurallarını kontrol et.

·        Hayır ise: Karşılıksız destek → Bağış/yardım hükümleri (KVK 10, GVK 89).

·        Spor faaliyeti mi ve 3289/5894 kapsamı mı? → Evet ise: Sözleşmede ayrıştırılabilen sponsorluk kısmı için amatörde %100, profesyonelde %50 indirim; reklam kısmı reklama gider.

5) Belge düzeni & sözleşme ipuçları

·        Sponsorlukta yazılı sözleşme esastır; imzadan sonra 10 gün içinde Bakanlığa bildirim (Sponsorluk Yönetmeliği). Sözleşmede hak–yükümlülükler ve reklam/sponsorluk kalemlerinin ayrımı yer almalı.

·        Bağış/yardımda makbuz şart; banka dekontu kampanya hesaplarında kabul edilebilir. Beyannamede ayrıca gösterim gerekir.

6) Pratik muhasebe uygulaması

·        Reklam: 760/770 gider; indirilecek KDV.

·        Sponsorluk (indirime tabi kısım): Dönem gideri + beyannamede “Diğer İndirimler” (amatör %100/pro %50). Reklam unsuru varsa ayrıştır.

·        Bağış: Kayıtta gider yaz; beyannamede KKEG + indirim satırı tekniğiyle (tam/%5) düş. Ayni bağışta KDV hesapla (işletmeden çekiş).

7) Karşılaştırma Tablosu (özet)

Kategori	GVK/KVK etkisi	İndirim oranı	Beyan tekniği	KDV	Tipik belge
Reklam	GVK 40/1 tam gider	%100 gider	Dönem gideri	Genel KDV; ajans/medyada 3/10 tevkifat; spor kulübü reklam–yayın–sponsorlukta 9/10	Fatura
Sponsorluk (spor)	KVK 10/1-b, GVK 89/8	Amatör %100 / Profesyonel %50	Gider + beyannamede “Diğer İndirimler”	Reklam unsuru varsa KDV; profesyonel kulüp işlemlerinde 9/10 tevkifat	Sözleşme + fatura/makbuz
Bağış/Yardım	KVK 10, GVK 89	%5 sınırı; bazıları %100	KKEG + beyannamede indirim satırı	Nakdi bağışta KDV yok; ayni bağışta işletmeden çekiş nedeniyle KDV var ve indirimi kısıtlı	Makbuz/dekont

8) Hızlı kontrol listesi

·        Sözleşme var mı? Reklam & sponsorluk unsurları ayrıştırıldı mı?

·        Spor faaliyeti amatör mü, profesyonel mi? (indirim oranı değişir)

·        Bağışın muhatabı KVK/GVK kapsamındaki kurum/kuruluş mu? (tam indirim mi, %5 mi?)

·        KDV tevkifatı doğuyor mu? (spor kulübü → 9/10; genel ticari reklam → 3/10)

·        Belgelendirme: Sponsorluk sözleşmesi & bildirim, bağış makbuzu/dekontu, reklam faturası

Mevzuat Referansları (özet)

·        GVK md.40/1; GVK md.89/4, md.89/8

·        KVK md.10/1-(b), md.10/1-(c)

·        KDVK md.1, md.3(a), md.27, md.30/d

·        KDV Genel Uygulama Tebliği (kısmi tevkifat; ticari reklam; profesyonel spor kulüpleri yayın–reklam–sponsorluk 9/10)

·        3289 sayılı Kanun; 5894 sayılı Kanun; Sponsorluk Yönetmeliği (bildirim süresi ve usul)