Grup İçi Hizmet Faturalarının Gider Yazılmasına İlişkin Temel Esaslar

Aşağıdaki esaslar, grup içi (ilişkili kişi) hizmet faturalarının kurum kazancından gider/indirim konusu yapılabilmesi için pratikte aranan temel şartları özetler.

1) Genel gider indirimi şartları (ilişkisiz/ilişkili ayrımı olmadan)

• Gider, ticari kazancın elde edilmesi ve idamesiyle ilgili olmalı (işle bağlantı).

• Gider belgelendirilmeli ve gerçeği yansıtmalı (fatura + dayanak dokümantasyon).

• Kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) niteliğinde olmamalı; kurum kazancının tespitinde indirimi reddedilen kalemlere takılmamalı.

  
  

2) Grup içi hizmetlerde “3’lü test” (Transfer Fiyatlandırması perspektifi)

Transfer fiyatlandırması Tebliği, grup içi hizmetlerde özellikle üç başlığa odaklanır:

1. Hizmet fiilen sağlandı mı?

2. Hizmeti alanın bu hizmete ihtiyacı / faydası var mı? (fayda testi)

3. Bedel emsallere uygun mu?

Özellikle “yönetim gideri” denilerek fatura kesilmiş olması tek başına hizmetin verildiğini ispatlamaz; fiili hizmet ve fayda ayrıca ortaya konulmalıdır.

3) Tevsik (kanıt) paketi: İncelemede en çok arananlar

Aşağıdaki seti “dosya” mantığında tutmak, gider reddi/örtülü kazanç riskini ciddi azaltır:

• Sözleşme / hizmet siparişi: kapsam, süre, ücret, teslimatlar, sorumlular

• Teslimat kanıtı: raporlar, sunumlar, çıktılar, ticket kayıtları, eğitim katılım listeleri, proje planları, e-postalar, toplantı tutanakları

• Fayda/İhtiyaç notu: hizmetin şirkete katkısı (maliyet düşüşü, uyum, satış artışı, risk azaltımı vb.)

• Maliyet dökümü ve dağıtım anahtarı: (headcount, ciro, işlem adedi, kullanıcı sayısı, saat bazlı timesheet vb.) + neden bu anahtarın makul olduğu

• Emsallere uygunluk çalışması: mümkünse dış emsal; değilse maliyet artı yaklaşım ve makul kâr marjı (Tebliğ, grup içi hizmetlerde karşılaştırılabilir fiyat veya maliyet artı yönteminin sıkça kullanılabileceğini belirtir).

  
  

4) KDV boyutu (yurt içi / yurt dışı hizmet)

a) Yurt içi grup şirketinden alınan hizmet

• Normal esas: satıcı KDV’li fatura düzenler; alıcı, genel kurallarla KDV indirimini yapar.

• Kısmi tevkifat kapsamına giren hizmetlerde (danışmanlık vb.) tevkifat/2 No.lu beyan süreçleri ayrıca yönetilmelidir.

  
  

b) Yurt dışı grup şirketinden alınan hizmet (hizmet ithali)

• Genel olarak sorumlu sıfatıyla (2 No.lu) KDV gündeme gelir; sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV belirli şartlarla 1 No.lu beyannamede indirilebilir. turmob.org.tr

• Ayrıca, 7491 sayılı Kanun ile 3065 sayılı KDV Kanunu 29/1’e eklenen hüküm uyarınca, sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV’nin indirimi “ödenmiş olma” şartına bağlanmıştır.

  
  

5) Stopaj / ÇVÖA riski (özellikle yurt dışına ödemelerde)

• Grup içi hizmet bedelinin niteliği “hizmet” mi “royalty/gayrimaddi hak” mı, stopaj ve ÇVÖA açısından kritik. Tebliğ de, hizmetin mahiyetine göre iç mevzuat ve anlaşmalar dikkate alınarak vergileme yapılacağını; örneğin gayrimaddi hak kullanımına ilişkin bedellerin royalty sayılabileceğini vurgular.

• Dar mükelleflere yapılan bazı ödemelerde KVK 30 stopaj gündeme gelebilir; oranlar/uygulama ödeme türüne göre değişir.

  
  

6) Pratik kontrol listesi (hızlı)

Bir grup içi hizmet faturasını giderleştirmeden önce şu 6 soruyu “Evet”e bağlayın:

1. Hizmet gerçekte verildi mi?

2. Hizmet bizim şirkete fayda sağladı mı / ihtiyacımız var mıydı?

3. Ücret emsallere uygun mu (metot + marj + kıyas)?

4. Sözleşme + teslimatlar + maliyet dağıtımı dosyalanmış mı?

5. KDV (tevkifat/2 No.lu) doğru mu; özellikle yurt dışı hizmette “ödeme şartı” sağlandı mı?

6. Ödeme niteliği stopaj/ÇVÖA açısından doğru sınıflandı mı?