E-FATURA YERİNE E-ARŞİV DÜZENLENMESİ NEDENİYLE KESİLEN ÖUC İPTALİ

ANKARA 3. VERGİ MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/****

KARAR NO : 2024/****

DAVANIN ÖZETİ : Davacı şirket tarafından, e-fatura düzenlemesi gerekirken e-arşiv fatura düzenlediğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca 2022/1-12 dönemine ilişkin adına kesilen özel usulsüzlük cezasının; hukuka aykırı olduğu, e-arşiv faturanın da elektronik bir belge olduğu, ilgili maddede öngörülen amaç ve tipiklik şartının gerçekleşmediği, kesilen cezanın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Davacının e-fatura kapsamında olmasına rağmen e-arşiv faturası düzenlediği, bu nedenle özel usulsüzlük cezası kesildiği, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Ankara 3. Vergi Mahkemesi Hakimliğince, dava dosyası incelendikten sonra işin gereği düşünüldü;

Dava, davacı şirket tarafından, e-fatura düzenlemesi gerekirken e-arşiv fatura düzenlediğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca 2022/1-12 dönemine ilişkin adına kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali istemiyle açılmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında, vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu; gerçek mahiyetin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde, ispat külfetinin bunu iddia edene ait olduğu; aynı Kanun'un 227. maddesinde, bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgelerin vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılacağı, Maliye ve Gümrük Bakanlığının, düzenlenmesi mecburi olan belgelerde bulunması gereken zorunlu bilgileri belirlemeye ve bu belgelerden uygun gördüklerine, düzenlenme saatinin yazılması mecburiyetini getirmeye yetkili olduğu; 229. maddesinde, faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğu; “Faturanın Şekli” başlıklı 230. maddesinde, faturanın ihtiva etmesi gereken zorunlu bilgilerin, faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası; faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası; müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası; malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı; satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarasının olduğu; “Faturanın Nizamı” başlıklı 231. maddesinde, 7 gün içinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı: 232.maddesinde ise, fatura kullanmak (vermek ve almak) mecburiyetinde olanların kimler olduğu; mükerrer 242. maddesinde de, Maliye Bakanlığının, elektronik defter, belge ve kayıtların oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafaza ve ibrazı ile defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulması ve düzenlenmesi uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, elektronik ortamda tutulmasına ve düzenlenmesine izin verilen defter ve belgelerde yer alması gereken bilgileri internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında Maliye Bakanlığına veya Maliye Bakanlığının gözetim ve denetimine tabi olup, kuruluşu, faaliyetleri, çalışma ve denetim esasları Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenecek olan özel hukuk tüzel kişiliğini haiz bir şirkete aktarma zorunluluğu getirmeye, bilgi aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu Kanun kapsamına giren işlemlerde elektronik imza kullanım usul ve esaslarını düzenlemeye ve denetlemeye yetkili olduğu; mükerrer 257. maddesinde, Maliye Bakanlığı'nın, tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro filmi, mikro fiş veya elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında saklanması hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu şekilde tutulacak defter ve kayıtların kopyalarının Maliye Bakanlığında veya muhafaza etmekle görevlendireceği kurumlarda saklanması zorunluluğu getirmeye, bu konuda uygulama usul ve esaslarını belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 353/1. maddesinde; elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dâhil olmak üzere, verilmesi ve alınması icabeden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması, düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi, bu belgelerin elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekirken Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu haller hariç olmak üzere kâğıt olarak düzenlenmesi ya da bu Kanunun 227, 231 ve 234. maddelerine göre hiç düzenlenmemiş sayılması halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için 240 Türk lirasından aşağı olmamak üzere bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği hükme bağlanmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket tarafından, e-fatura düzenlemesi gerekirken e-arşiv fatura düzenlediğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca 2022/1-12 dönemine ilişkin adına kesilen 06/05/2024 tarih ve 8 sayılı ihbarname ile tebliğ edilen özel usulsüzlük cezasının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelerin değerlendirilmesinden, yükümlüler adına özel usulsüzlük cezası kesilebilmesi için, cezayı gerektiren eylemin ve eylemle fail arasındaki bağlantının açıklıkla saptanması, eylemin, Kanun'da öngörülen tipiklikte ve bütün unsurlarıyla gerçekleştiğinin ortaya konulması gerekmekte, idari para cezaları bakımından da geçerli olan, suç ve cezaların kanuniliği ilkesi uyarınca, yorum ve kıyas yoluyla, ya da, düzenleyici işlemlerle suç tipi genişletilerek, Kanun'da cezayı gerektiren fiiller arasında sayılmayan bir eylem nedeniyle, ya da bir fiilin işlendiği varsayımından hareketle faile ceza verilmesine imkan bulunmamaktadır.

Uyuşmazlıkta; davacı adına düzenlenen eleştiri konusu faturanın, davacının alım yaptığı firma tarafından, e-arşiv uygulaması kapsamında elektronik belge olarak düzenlendiği ve davacıya iletildiği hususunda taraflar nezidinde ihtilaf bulunmadığı, davacının ve eleştiri konusu faturayı düzenleyen firmanın e-fatura uygulaması kapsamındaki mükellefler olduğu, dolayısıyla, taraflar arasında düzenlenen faturanın, e-fatura olarak düzenlenip gönderilmesi gerektiği dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden anlaşılmakla birlikte; bakılan ihtilafın çözümü için, davacıya e-fatura düzenlenmesi gerekirken, e-arşiv faturası düzenlenerek gönderilmesinin 213 sayılı Kanunun 353/1. maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilmesini gerektirip gerektirmediği hususunun tespit edilmesi gerekmektedir.

213 sayılı Kanun'un yukarıda alıntısına yer verilen 353/1 maddesinde, elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dâhil olmak üzere, maddede sayılan belgelerin, verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde ceza kesileceği belirtildikten sonra, elektronik belge olarak düzenlenmesi gereken belgelerle ilgili olarak, belgelerin verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi dışında, yalnızca belgelerin kâğıt olarak düzenlenmesi fiilinin madde kapsamında yaptırıma bağlandığı, uyuşmazlıkta, davacının alım yaptığı firma tarafından düzenlenen faturanın e-arşiv uygulaması kapsamında elektronik belge olarak düzenlendiği, elektronik belge verilmeme ve alınmama eyleminin uyuşmazlıkta mevcut olmadığı ve söz konusu belgelerin kağıt olarak düzenlenmediğinin açık olduğu, yaptırıma konu maddede, elektronik faturanın e-fatura yerine e-arşiv uygulaması kapsamında düzenlenmesini yaptırıma bağlayan bir kurala yer verilmediği, maddenin devamında, hiç düzenlenmemiş sayılarak cezalandırma kapsamına alınan belgelerle ilgili göndermenin ise yalnızca, öngörülen zorunlu bilgileri taşımayan ve süresinde düzenlenmeyen belgelerle ilgili olarak Kanunun 227, 231 ve 234. maddelerine yapıldığı görülmekte olup, somut olayda, davalı idarece, söz konusu faturanın, öngörülen zorunlu bilgileri taşımadığı veya süresinde düzenlenmediği ve bu nedenle hiç düzenlenmemiş sayılması gerektiği yönünde bir tespitinin de bulunmadığı hususu karşısında ve kıyas veya varsayıma dayalı olarak ceza kesilmesine engel teşkil eden vergi ve cezaların kanuniliğine ilişkin anayasal ilke de dikkate alındığında, dava konusu özel usulsüzlük cezasına esas alınan fiilin Kanun'da düzenlenen tipiklikte gerçekleşmediği sonucuna varıldığından, fiilen elektronik belge olarak (e-arşiv faturası olarak) düzenlenen belge nedeniyle, yasal bir dayanağı olmayan şekilde, Kanun'un 353. maddesi uyarınca davacı adına kesilen dava konusu özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davanın kabulüne, dava konusu özel usulsüzlük cezalarının kaldırılmasına, aşağıda dökümü yapılan ve davacı tarafından karşılanan 550,40-TL yargılama gideri ile kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 18.000,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta avansının daha önce talep edilmemesi halinde kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/1. maddesi uyarınca bu karara karşı istinaf yolu kapalı ve kesin olmak üzere, 29/11/2024 tarihinde karar verildi.